Geluidsbronnen en hun volume

Lawaai wordt gemeten in decibel (dB). De schaal is logaritmisch: 10 dB meer betekent tien keer zoveel geluidsenergie en wordt ervaren als ongeveer twee keer zo luid. Al 3 dB meer verdubbelt de energie die het oor bereikt. Daarom loont het om typische geluidsbronnen te kennen en je gehoorbescherming daarop af te stemmen.

Decibeltabel van typische geluidsbronnen

De volgende waarden zijn richtwaarden zoals arbo-instanties en audiciens ze publiceren. Het werkelijke niveau hangt af van afstand, ruimte en apparaat. Fluisteren: ongeveer 30 dB. Normaal gesprek: ongeveer 60 dB. Stofzuiger, vaatwasser: 70 tot 75 dB. Druk verkeer, kantoortuin met veel telefoongesprekken: 80 tot 85 dB. Grasmaaier, boormachine, motorfiets: 90 tot 100 dB. Cirkelzaag, haakse slijper, drilboor: 100 tot 110 dB. Concert, club, festival voor het podium: 100 tot 110 dB. Kinderfeestje met toeters en gegil: tot 100 dB dicht bij het oor. Vuurwerk en rotjes dichtbij: meer dan 120 dB als korte piek. Opstijgend straalvliegtuig op 100 m: ongeveer 120 dB. Snurken: 50 tot 90 dB, afhankelijk van de persoon.

Vanaf wanneer wordt het kritiek?

In de Europese arbowetgeving geldt 80 dB(A) als onderste en 85 dB(A) als bovenste actiewaarde voor een werkdag van acht uur. Vanaf 85 dB(A) is het dragen van gehoorbescherming op het werk verplicht. Voor impulslawaai zoals schoten of rotjes ligt de bovenste actiewaarde bij een piekniveau van 137 dB(C). Deze waarden gelden voor volwassenen op het werk; voor vrije tijd is er geen wettelijke grens. Als richtlijn zijn ze toch bruikbaar.

Bepalend is de combinatie van niveau en duur. De vuistregel uit de arbo: per 3 dB meer halveert de tijd die het oor zonder bescherming zou moeten verdragen. Bij 85 dB is dat acht uur, bij 88 dB vier uur, bij 91 dB twee uur, bij 100 dB nog maar ongeveer 15 minuten. Een concert van drie uur bij 105 dB ligt daarmee ver boven wat zonder gehoorbescherming verstandig is.

Wat kinderen anders ervaren

De gehoorgang van kinderen is korter en nauwer dan die van volwassenen. Daardoor worden bepaalde hoge frequenties in het oor versterkt en ervaren kinderen hetzelfde niveau vaak als luider. Daar komt bij dat kinderen niet weten wanneer het te luid wordt en zich niet zelf verwijderen. Voor vuurwerk, voetbalstadion, concerten en luide familiefeesten is er daarom gehoorbescherming in kindermaten: de MINI+ voor baby's tot 24 maanden en de Kiddies voor kinderen tot 16 jaar.

Welke gehoorbescherming bij welke geluidsbron past

Neem het niveau van de geluidsbron min de SNR van de gehoorbescherming. De uitkomst hoort onder 80 dB te liggen, en hoe langer de situatie duurt, hoe duidelijker. Een concert van 105 dB en een Music+ met SNR 18 dB geven op papier 87 dB, wat voor twee tot drie uur acceptabel is en de muziek verstaanbaar laat. Een haakse slijper van 105 dB en de Work+ oorkappen met SNR 33 dB geven 72 dB. Wat de SNR precies betekent, lees je op de pagina Wat is SNR?.

Voor de nacht gelden andere maatstaven. Snurken van 60 dB stoort niet door het niveau, maar omdat het onregelmatig is. Hier volstaan oordopjes om te slapen met SNR 22 dB, die de wekker nog doorlaten.

Zelf meten

De SCHALLWERK app meet het geluidsniveau in realtime met je smartphone. De nauwkeurigheid hangt af van de microfoon, maar als grove indicatie volstaat het: toont de app in de club voortdurend meer dan 100 dB, dan is het tijd voor gehoorbescherming.

Veelgestelde vragen

Hoe luid is vuurwerk?

Rotjes en pijlen halen dichtbij piekniveaus boven 120 dB. Omdat het geluid als korte piek komt, is afstand de beste bescherming, aangevuld met gehoorbescherming voor kinderen en volwassenen.

Is een kinderfeestje echt zo luid?

Dicht bij het oor halen toeters en gegil kortstondig 100 dB. Het continue niveau ligt meestal lager, maar kinderen met een gevoelig gehoor hebben baat bij de Kiddies of Kids+.

Welke gehoorbescherming voor de grasmaaier?

Benzinemaaiers zitten op 90 tot 100 dB. De Work+ met SNR 33 dB of de Strong+ oordopjes met SNR 23 dB passen, afhankelijk van hoe lang je maait.

Vanaf hoeveel decibel moet mijn kind gehoorbescherming dragen?

Er is geen wettelijke waarde voor kinderen. Houd de 85 dB uit de arbo als richtlijn aan en gebruik bij vuurwerk, concerten, stadion en motorsport altijd gehoorbescherming.